onderzoek stikstof

Het wetsvoorstel ‘Stikstofreductie en Natuurverbetering’:
een zegen of een noodzakelijk kwaad na update AERIUS?

Op 13 oktober 2020 werd bij de Tweede Kamer het Wetsvoorstel “Stikstofreductie en Natuurverbetering” ingediend. Het doel van dit wetsvoorstel is de stikstofdepositie op de Natura-2000 gebieden te verlagen om de natuur zo goed mogelijk te behouden. In de wet wil het kabinet de natuurherstelling en de daling van de stikstof vastleggen. Daarnaast komt er structurele maatregelen om de stikstofdepositie te verlagen. Zo komt er ruimte vrij voor allerlei economische activiteiten, zoals een partiële vrijstelling voor tijdelijke bouwactiviteiten.

De update van AERIUS

Parallel aan het wetsvoorstel is de nieuwe versie van de AERIUS-calculator op 15 oktober 2020 online gegaan. Ik vind de veranderingen nogal aanzienlijk. Niet alleen de nieuwe gegevens rondom de Natura-2000 gebieden en de beschikbare ruimte van het Stikstofregister, ook de nieuwste gegevens rondom verbruik en uitstoot van de diverse machines zijn opgenomen.

Deze aanpassingen zijn gedaan op basis van meerdere onderzoeken van het TNO. Belangrijkste punt uit deze onderzoeken is dat de nageschakelde techniek rondom het afvangen van NOx (stikstofoxide) in machines in de praktijk slechter functioneert dan de machinespecificaties aan geven. Het grootste verschil in de NOx-uitstoot komt tot uitdrukking tijdens het stationair draaien van machines: 20% tot 55% van de gebruikstijd. Na een aantal minuten stationair draaien functioneert de nageschakelde techniek niet meer. Ook bij de overgang naar vollast draaien duurt het een aantal minuten voordat de nageschakelde techniek weer functioneert. Dit proces zorgt voor relatief veel NOx-uitstoot en heeft dus grote invloed op de stikstofdepositieberekeningen. Door deze bevindingen moet in het rekenprogramma AERIUS, naast het verbruik en STAGE-klasse, ook de stationair draaiende uren en de cilinderinhoud worden ingevoerd om een juiste berekening te kunnen maken.

Gevolgen: tot 2,5 keer meer stikstofuitstoot

De gevolgen blijken vooral effect hebben op de nieuwere STAGE-klasse (III en IV). Dit is een logische werking, omdat deze machines gebruik maken van de nageschakelde techniek. Uit onze berekeningen blijkt wel dat bij zowel STAGE III en IV-machines de stikstofuitstoot factor 2 tot 2,5 omhoog gaat. Het verschil tussen de twee klassen blijft nagenoeg gelijk.

Grote projecten konden vaak doorgang vinden met de inzet van meer STAGE IV machines. Dit wordt met deze nieuwe AERIUS-update een stuk lastiger. Dit zorgt dan ook voor meer aanvragen in het kader van de Wet natuurbescherming.

stikstofdepositie aanvragen

Dat “altijd” mogen we letterlijk nemen, zoveel wordt duidelijk als we de geschiedenis van vakidioot Jan-Cees induiken. Hij heeft 24 jaar lang bij een architectenbureau gewerkt waarbij hij meer en meer wordt belast met milieuvraagstukken die zich onder druk van verhoogde wet- en regelgeving steeds vaker voordoen. Hij ontpopt zich tot dossiertijger en bovendien blijkt Jan-Cees een makkelijke voornaam. ‘Jan-Cees, vul jij effe dat formuliertje in? Jan-Cees, zoek jij dat even uit? De materie werd steeds complexer, ik ging opleidingen en cursussen volgen en had op een gegeven moment meer mensen nodig. Ik kon ook steeds vaker in de keuken van bedrijven kijken. Een enorme leerschool. Ik kreeg steeds grotere opdrachten toebedeeld. Van The Greenery. De Dagbladunie aan de Waalhaven. Q8 via de DCMR. Die opdrachtgevers stonden vaak perplex van mijn kennis van zaken. Echt waar.’

Het wetsvoorstel; een zegen of noodzakelijk kwaad?

Terug naar het wetsvoorstel. Hierin wordt voorgesteld dat voor de bouwsector een partiële vrijstelling gaat gelden voor de vergunningsplicht in de bouwfase. Ik ben erg benieuwd hoe dit verder wordt uitgewerkt, omdat ik vermoed dat het niet de bedoeling kan zijn dat onbeperkte, verouderde machines ingezet worden. Ook is nog niet duidelijk voor welke sectoren (woningen/kantoren) de partiële vrijstelling gaat gelden en in hoeverre dit juridisch houdbaar is (het voorstel lijkt nogal op de afgeschoten PAS-regeling).

Overigens moet nog steeds gerekend worden voor de gebruiksfase (verkeersaantrekkende werking). Bij grootschalige projecten zorgt de verkeersaantrekkende werking vaak voor de maatgevende uitstoot, waardoor de vergunningsplicht nog steeds geldt. Voor de bouwsector hoop ik van harte dat het Wetsvoorstel snel en ongeschonden wordt vastgesteld en aangenomen. Gebeurt dit niet? Dan zijn we met AERIUS 2020 weer terug bij af.

Een column van Klaas Romijn, adviseur milieu en stikstof bij BK bouw- & milieuadvies

Een column door:

Klaas Romijn

klaas.romijn@bkingenieurs.nl

Klaas Romijn

financieel directeur & senior adviseur
welkom bij bk bouw en milieuadvies